Pożar w Toques i Melide: miejscowość, która na nowo przeżywa strach przed ogniem
Niedawny pożar lasu w Toques i Melide zostawił po sobie ponad 300 spalonych hektarów, zagrożone domy i całe społeczności zmobilizowane do walki z płomieniami w wyścigu z czasem. Choć Xunta (rząd Galicji) uznała już pożar za opanowany i odwołała alarm 2. stopnia, emocjonalne i materialne ślady wciąż są żywe w okolicy, w której wielu mieszkańców powtarza z rezygnacją: „Isto xa o vivín hai anos e vai pasar de novo” („Już to przeżyłem lata temu i znowu się stanie”).
Noc strachu w Leboreiro
W Leboreiro, kilka kilometrów od centrum odpustowych uroczystości w Melide, w samym sercu Camino Frances, rodziny przeżyły godziny trwogi. W posiadłości zwanej O Casteto mieszkańcy walczyli o ocalenie rodzinnego domu, z bólem wspominając, że piętnaście lat temu przeżyli podobną tragedię. Podejrzenie, że pożar był podpaleniem, potęguje gniew i bezsilność: wykryto dwa jednoczesne ogniska przy drodze, a świadkowie twierdzą, że widzieli ten sam pojazd w obu miejscach w odstępie zaledwie pół godziny.
Skutki w Toques: zagrożone gospodarstwa i spalone lasy chronione
Ogień szybko rozprzestrzenił się w stronę Toques, obejmując tereny o dużej wartości przyrodniczej i gospodarstwa hodowlane. Właściciele skarżą się na przeszkody administracyjne w zapobieganiu pożarom: „Pedín permiso para rozar o monte e non me deixaron por un lagarto” („Prosiłem o pozwolenie na wykarczowanie zarośli i nie dostałem go z powodu jaszczurki”) – żalił się hodowca, który godzinami bronił swojego gospodarstwa. Sytuacja pokazała, jak krucha jest równowaga, która rok po roku załamuje się przy każdej fali upałów i suchego wiatru.
W parafii San Martiño de Oleiros mieszkańcy ramię w ramię nie dopuszczali, by płomienie pochłonęły domy i obory. We Fondevili głównym narzędziem stała się solidarność: sąsiednie wioski przysłały cysterny i ochotników, organizując dyżury i wsparcie, by powstrzymać ogień.
Akcja ekip gaśniczych
Do walki z pożarem skierowano jednego technika, trzech agentów, jedenaście brygad, dziesięć motopomp, jedną ładowarkę i jeden śmigłowiec, które pracowały w ekstremalnych warunkach. Śmigłowiec pobierał wodę nawet z miejskiego basenu w Furelos, przez co gmina Melide musiała zamknąć teren rekreacyjny i przełożyć Dzień Roweru (Día da Bici), nie tylko ze względów bezpieczeństwa, ale też z powodu złej jakości powietrza.
Wsparcie Guardia Civil, policji lokalnej, obrony cywilnej i strażaków z Arzúa było kluczowe, by uniknąć większej katastrofy. Gmina Touro również pomogła, wysyłając motopompę, która zapewniła dostawy wody w najbardziej krytycznych chwilach.
Wyczerpani mieszkańcy: walka bez odpoczynku
Podczas gdy służby skupiały się na miejscach największego zagrożenia, mieszkańcy pozostawali na pierwszej linii, uzbrojeni w węże, wiadra i prowizoryczne cysterny. „A xente das cisternas non puido durmir nin quince minutos” („Ludzie przy cysternach nie mogli spać nawet piętnastu minut”) – opowiadał jeden z poszkodowanych po wielu godzinach nieprzerwanego wysiłku. Strach przed utratą wszystkiego stał się jedyną motywacją, by wytrwać, nawet gdy zmęczenie wydawało się nie do pokonania.
Ponad 300 zniszczonych hektarów
Według danych Consellería do Medio Rural (galicyjskiego ministerstwa środowiska wiejskiego) ogień strawił początkowo ponad 200 hektarów lasów i pastwisk, a liczba ta wzrosła później do około 300 hektarów. Szybkie rozprzestrzenianie się ognia, napędzanego wiatrem, uczyniło ten pożar jednym z najpoważniejszych w okolicy w ostatnich latach.
Skutki nie ograniczają się do strat w przyrodzie: zagrożone były domy, gospodarstwa hodowlane i zasoby naturalne, a zbiorowa trauma znowu powraca na ziemi, która kojarzy te tragedie ze świętami. Jak przypomniał młody mieszkaniec Fondevili: „Sempre é cando chegan as festas do Carme” („Zawsze wtedy, gdy przychodzą święta Matki Bożej z Góry Karmel”).
Cień ognia w zbiorowej pamięci
W Melide i Toques wraca poczucie déjà vu. Wielu wspomina dawne pożary z gorzką pewnością, że historia się powtarza. Zdanie „Isto xa o vivín hai anos” to nie tylko skarga, ale ostrzeżenie, że bez skutecznej polityki zapobiegania pożarom i zarządzania bliższego miejscowym realiom społeczność wciąż będzie narażona na ten sam los.
Przyszłość zależna od zapobiegania
Aby Toques i Melide nie przeżywały tego piekła co dekadę, konieczne jest:
- Wzmocnienie czyszczenia i zarządzania lasami, z usuwaniem nagromadzonej roślinności palnej.
- Zezwalanie na odpowiedzialne karczowanie zarośli, tak by chronić gospodarstwa bez narażania gatunków chronionych.
- Wdrożenie systemów wczesnego wykrywania, z kamerami, dronami i patrolami leśnymi, które szybko wykryją każde podejrzane ognisko.
- Edukacja mieszkańców w zakresie zapobiegania pożarom, angażująca ludność w ochronę terenu.
- Surowe karanie sprawców podpaleń, by nie było poczucia bezkarności.
Odporność społeczności, która się nie poddaje
Mimo zniszczeń to, co wydarzyło się w Toques i Melide, pokazuje siłę tutejszych społeczności, które potrafią się zjednoczyć, by bronić swoich domów, lasów i sposobu życia. Ogień po raz kolejny dotknął tę ziemię, ale wzmacnia też ducha jej mieszkańców. Kluczowe jest, by pamięć o pożarze nie pozostała tylko gorzkim wspomnieniem każdego odpustu, ale stała się impulsem do solidnej i trwałej strategii, która sprawi, że ten dramat się nie powtórzy.










