Frómista na Camino de Santiago
Frómista to jeden z ważnych przystanków Camino Frances w prowincji Palencia: koniec etapu z dobrą infrastrukturą, romanizm najwyższej klasy i Kanał Kastylijski przy wejściu. Niewiele miejscowości oferuje tak wiele na tak małej przestrzeni.
Co zobaczyć we Frómiście?
Historia Frómisty
Średniowiecze
Średniowiecze było złotym okresem Frómisty. Około 1066 roku, zgodnie z wolą wyrażoną w testamencie królowej Mayor, założono klasztor San Martín z romańskim kościołem, który jest dziś najważniejszym zabytkiem miasteczka i przez wieki był jego centrum religijnym.
W 1118 roku królowa Urraka, ówczesna właścicielka klasztoru, przekazała go wraz z jurysdykcją mnichom benedyktynów z Carrión de los Condes – to dobry przykład tego, jak wielką rolę w życiu miejscowości odgrywały monarchia i klasztory.
Od XII do XV wieku miasteczko było podzielone między dwóch panów: kościelnego, opata z Carrión, władającego dzielnicą San Martín, i świeckiego, panów Frómisty, władających resztą. Jeden z nich, Gómez de Benavides, w 1427 roku zdołał włączyć dzielnicę San Martín do swoich włości, a w 1436 roku ufundował benedyktyński klasztor Nuestra Señora de la Misericordia.
Już za czasów Królów Katolickich powstał ołtarz kościoła Nuestra Señora del Castillo, kolejne wielkie dzieło miasteczka. Ten artystyczny rozkwit, podobnie jak szpitale opiekujące się pielgrzymami, zawdzięcza się Camino Frances, które łączyło te ziemie z resztą chrześcijańskiej Europy.
Średniowieczna Frómista pozostawiła też trzy znaki rozpoznawcze: San Telmo, przypisywane mu cuda oraz obecność licznej społeczności żydowskiej.
Piotr González Telmo (1185-1246)
Piotr González Telmo, urodzony we Frómiście, to święty znany dziś jako San Telmo: dominikanin z XIII wieku, bardzo popularny kaznodzieja i patron marynarzy, którzy od wieków przyzywają go podczas burz.
Bratanek biskupa Palencii, z jego poparciem rozpoczął karierę kościelną: był kanonikiem, a z polecenia wuja papież mianował go dziekanem. Potem porzucił te urzędy, by wstąpić do dominikanów i poświęcić się kaznodziejstwu, zwłaszcza w Galicji.
XVI i XVII wiek
W porównaniu ze średniowieczem XVI i XVII wiek były czasem upadku. Ciężar władzy pańskiej był ogromny i nic dziwnego, że w Tierra de Campos sympatyzowano z powstaniem komunerów, choć ich wojsko wszędzie, gdzie przechodziło, żyło kosztem miejscowej ludności.
W 1521 roku, przechodząc przez Frómistę, komunerzy zmusili mieszkańców do zapłaty 250 złotych dukatów, by uniknąć grabieży. Do tego doszły wygnanie Żydów, epidemie i inne nieszczęścia, które przyspieszyły upadek miasteczka.
Około 1591 roku, za panowania Filipa II, Frómista liczyła 521 gospodarstw domowych (vecinos), o połowę mniej niż sto lat wcześniej, a w połowie XVIII wieku liczba ta spadła do 217.
Gospodarka była bardzo osłabiona: bez przemysłu i niemal bez handlu, z mało wydajnym zbożem uprawianym bez nawadniania, z niedoborem drewna i co piątym domem w ruinie.
Od XVIII do XX wieku
Sytuacja zaczęła się zmieniać wraz z Kanałem Kastylijskim, który dotarł do Frómisty w 1773 roku. Zbudowano tu pięć śluz, w tym cztery połączone w kaskadę, by pokonać największą różnicę poziomów na całym kanale. Woda przyniosła nawadnianie, transport towarów i młyny, które ożywiły miasteczko.
Wraz z nowym podziałem na prowincje od 1833 roku Frómista była gminą okręgu sądowego Carrión de los Condes; spis z 1842 roku podawał około 1480 mieszkańców.
Liczba ludności utrzymywała się na poziomie około 1500 osób przez większą część XIX wieku, a w 1865 roku dotarła kolej północna, choć kryzys regionu nie pozwolił w pełni jej wykorzystać.
XX wiek przyniósł te same trudności co reszcie wiejskiej Hiszpanii i dziś Frómista liczy około 700–800 mieszkańców. Jej przyszłość nadal opiera się na dwóch odziedziczonych drogach: drodze do Santiago, która przyciąga gości, i Kanale Kastylijskim, którego kanały nawadniające pozwalają na bardziej wydajne rolnictwo.
Podsumowanie
Frómista jak mało które miejsce łączy romanizm, historię i atmosferę Camino Frances. Warto przyjść tu z zapasem czasu, by spokojnie obejrzeć kościół San Martín i o zmierzchu przejść się wzdłuż śluz.
| Kraj | Hiszpania | |
|---|---|---|
| Wsp. autonomiczna | Kastylia i León | |
| Prowincja | Prowincja Palencia | |
| Okręg sądowy | Palencia | |
| Położenie | 42°16′02″N 4°24′24″W | |
| Wysokość | 780 m | |
| Powierzchnia | 46,59 km² | |
| Ludność | 755 mieszk. (2023) | |
| Gęstość zaludnienia | 16,96 os./km² | |
| Nazwa mieszkańców | fromisteño, fromisteña | |
| Patron | San Telmo | |
| Kod pocztowy | 34440 | |
| Strona internetowa | www.fromista.com | |